بحث درباره توقعات جامعه از دختران نوجوان، فراتر از صرفاً تعیین قواعد و هنجارهای رفتاری است؛ این موضوع به تصویر ذهنی و چشماندازی که جامعه برای «دختر موفق» ترسیم میکند، مرتبط است. یکی از مسائل اساسی در این زمینه این است که شخصیت دختر نوجوان باید از چه مؤلفهها و ویژگیهایی تشکیل شود تا بتوان او را «دختر موفق» نامید.
همچنین، ضروری است که در این گفتوگو به تحلیل و بازخوانی تصویری که تا کنون جامعه از دختر نوجوان داشته نیز پرداخته شود؛ زیرا شناخت و ارزیابی این تصویر تاریخی، بستر مناسبی برای درک دقیقتر چالشها و فرصتهای موجود فراهم میآورد و امکان طراحی الگوهای نوین و کارآمدتر را میسر میسازد.
اگر جامعه دختر نوجوان را بهعنوان پیشران اصلی حرکت و کنشگری موفق در خانواده و اجتماع بپذیرد، این نگرش تفاوت اساسی و عمیقی با نگرشی دارد که او را صرفاً در قالب نقشهای حداقلی و محدود تعریف میکند. نگاه اول، دختر را بهعنوان فردی فعال، مسئولیتپذیر و توانمند میبیند که میتواند نقش موثری در تحولات اجتماعی و خانوادگی ایفا کند؛ اما نگاه دوم، او را در چارچوبی بسته و محدود محصور میسازد که امکان رشد، اثرگذاری و بروز توانمندیهایش را به شدت کاهش میدهد.
این تصویر ذهنی، نقشی تعیینکننده در شکلگیری هویت و رفتارهای دختران دارد. اگر جامعه تصویری مثبت، واقعبینانه و توانمندساز از دختر موفق ارائه دهد؛ تصویری که بر خودباوری، استقلال فکری، توسعه مهارتهای فردی و اجتماعی، و داشتن چشماندازهای بلندمدت تأکید دارد، این امر میتواند منبعی برای امیدآفرینی و انگیزهبخشی در دختران نوجوان باشد.
در مقابل، اگر این تصویر محدودکننده، مبتنی بر کلیشهها، نقشهای سنتی یا معیارهای غیرواقعبینانه و ضدارزش باشد، احتمال دارد که دختران را به سمت کاهش اعتماد به نفس، انفعال، یا حتی گرایش به رفتارهای ناسالم سوق دهد.
بنابراین، مسئله کلیدی این است که چگونه میتوان تصویری جامع و متعادل از دختر موفق ارائه داد که ضمن احترام به فرهنگ و ارزشهای جامعه، فرصتهای رشد فردی و اجتماعی را نیز برای دختران نوجوان فراهم کند؛ و اینکه این تصویر چه تأثیری بر شکلگیری هویت، رفتار و چشمانداز آینده آنها دارد.
سومین جلسه کافه فرهنگ هاتف در شهرستان ورامین سعی بر آن داشت تا این مساله را با توجه به بوم ورامین به گفتگو و تبادل نظر بگذارد….
